Tablica pamiątkowa na ścianie ratusza w Rawie Mazowieckiej

Tablica pamiątkowa na ścianie ratusza w Rawie Mazowieckiej (fot. Anna Kraćkowska )

W Muzeum Ziemi Rawskiej można zobaczyć kopię Dyplomu Nadania Honorowego Obywatelstwa Miasta Rawa Mazowiecka Józefowi Piłsudskiemu. Oryginał przechowywany jest w Belwederze.

Nadawanie honorowego obywatelstwa było najpopularniejszą formą oceniania zasług marszałka. Wiadomo, że Piłsudski otrzymał ich niemal sto. Pierwszym miastem, które w ten sposób uhonorowało Piłsudskiego był Nowy Sącz (1916 rok). W 1917 roku podobną decyzję podjęły władze Tarnowa. Dwa dni po odzyskaniu niepodległości, Piłsudskiego postanowiły uhonorować władze Warszawy.

Pięć lat później

- Rawa Mazowiecka także należała do miast, które postanowiły przyznać Piłsudskiemu honorowe obywatelstwo – mówi Marcin Broniarczyk, zarządca Muzeum Ziemi Rawskiej. – Rada podjęła taką decyzję 11 listopada 1928 roku na sesji z okazji 10. rocznicy odzyskania niepodległości.

Co ciekawe, takiego punktu nie było w porządku obrad. Jako wolny wniosek zgłosił go Franciszek Jasnos, jeden z radnych i większością głosów (przy dwóch głosach uchylających) został on przyjęty.

- Na dyplomie nadania honorowego obywatelstwa Piłsudskiemu widnieje jednak data 11 listopada 1933 roku, a więc minęło pięć lat od podjęciach uchwały – wyjaśnia dr Broniarczyk reprezentujący także IHN PAN w Warszawie. – Przyjmuje się, że dyplom został wówczas wręczony Piłsudskiemu. Jak podaje Wojciech Grochowalski, marszałek otrzymał go w Belwederze. Nie wiemy jednak, kiedy to miało miejsce, ani kto wszedł w skład delegacji, ponieważ brak jakiejkolwiek dokumentacji tego wydarzenia. Trudno także dokładnie prześledzić dalsze losy dokumentu.

Marcin Broniarczyk, zarządca Muzeum Ziemi Rawskiej prezentuje kopię Dyplomu Nadania Honorowego Obywatelstwa Miasta Rawa Mazowiecka Józefowi Piłsudskiemu, która znajduje się w zbiorach placówki (fot. Anna Kraćkowska)

Element kolekcji

Pewne jest, że oryginał Dyplomu Nadania Honorowego Obywatelstwa Miasta Rawa Mazowiecka Józefowi Piłsudskiemu posiadał Janusz Ciborowski. Jest on uznawany za posiadacza jednej z największych kolekcji piłsudczanów. Po śmierci ojca, syn przekazał cenne zbiory w darze Kancelarii Prezydenta RP. Pracownicy rawskiego muzeum na początku 2016 roku wypożyczyli dokument z Belwederu i przywieźli go do Rawy.

- Janusz Ciborowski był zapalonym zbieraczem, jednak nie wiadomo, w jaki sposób dyplom tak ważny dla mieszkańców Rawy trafił w jego ręce – tłumaczy historyk. - Co prawda opracowano katalog zbiorów, jednak mimo iż został on wydany w formie książkowej, brak standardowego dla tego typu opracowań, objaśnienia proweniencji eksponatów.

W lutym 2016 roku w Muzeum Ziemi Rawskiej otwarta została wystawa czasowa „Między prawdą a legendą. Rzecz o Józefie Piłsudskim”. W ostatniej sali można było zobaczyć dwa niezwykle cenne w kontekście naszego miasta dokumenty. Pierwszy to życzenia dla marszałka od stowarzyszeń z terenu Rawy Mazowieckiej. Drugi natomiast to oryginał Dyplomu Nadania Honorowego Obywatelstwa Miasta Rawa Mazowiecka Józefowi Piłsudskiemu (fot. MZR)

Marszałek na rawskiej ziemi   

Muzeum dysponuje natomiast rękopisem wspomnień Zofii Lisickiej. Wynika z nich, że w latach młodości rawianka widziała Piłsudskiego. Miał on uczestniczyć we mszy rezurekcyjnej u oo. Pasjonistów. Niewykluczone, że odwiedzał wówczas siostrę – Ludwikę Piłsudską-Majewską, która przez dwa lata była nauczycielką matematyki w rawskim gimnazjum. „Marszałek odwiedzał nieraz w Rawie państwa Majewskich – pisze Lisicka. – Pamiętam, jak w 1922 roku Marszałek Piłsudski przyjechał do siostry i wziął udział w rezurekcji wielkanocnej w klasztorku w Rawie. Widziałam go siedzącego przed ołtarzem w czerwonym fotelu, przeznaczonym dla różnych dostojników” (wspomnienia Lisickiej zostaną wydane i 10 listopada w MZR nastąpi oficjalna promocja publikacji).

- Z obszernego i dość szczegółowego kalendarium życia Marszałka opracowanego przez Wacława Jędrzejewicza i Janusza Ciska wynika, że tegoż roku Piłsudski okres świąt wielkanocnych spędził wraz z rodziną w Spale – wyjaśnia dr Broniarczyk. – Niewykluczone, więc że rzeczywiście gościł wówczas także w Rawie, choć wspomniani autorzy nie dotarli do takiej informacji.

W kontekście Rodziny Marszałka i ziemi rawskiej warto odnotować jeszcze jedno wydarzenie. Z zachowanej publikacji „Głosu Ziemi Rawskiej” (1934 r.) wynika, że w powiecie rawskim gościła także żona i córki Piłsudskiego. Wanda i Jadwiga miały być druhnami Haliny Kristówny, córki właściciela majątku Emilin podczas jej zaślubin w kościele parafialnym w Lubani (gm. Sadkowice).

11 listopada 2018 roku na budynku ratusza odsłonięta została pamiątkowa tablica z wizerunkiem marszałka, pierwszego honorowego obywatela Rawy Mazowieckiej. Burmistrzowi Dariuszowi Misztalowi towarzyszyły przedstawicielki dwóch pokoleń – Maria Zimecka z Młodzieżowej Rady Miasta oraz Anna Gębicz z Miejskiej Rady Seniorów (fot. Anna Kraćkowska)

 

Z życiem Piłsudskiego jest tak, że ciężko rozdzielić, co jest prawdą, a co legendą. Piłsudski świadomie bowiem to mieszał. Dla marszałka polityka zawsze miała dwa aspekty – taktyczny i strategiczny lub z politologicznego punktu widzenia prakseologiczny i moralny. W sensie praktycznym przypominała mecz o sumie zerowej. Kompromis był stanem przejściowym, chwilą na rozpoznanie przeciwnika. Chodziło jednak o zwycięstwo. O tym natomiast decydowały odpowiednie umiejętności, które można było nabyć badając historię. Marszałek o tym wiedział i dlatego zawzięcie ją studiował.

prof. Waldemar Paruch, wykładowca z Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie (konferencja naukowa „Piłsudski – polityk, mąż stanu” zorganizowana przez MZR, 18.03.2016 r.)

Jak oceniasz artykuł? Głosów: 1

  • 0
    BARDZO PRZYDATNY
  • 1
    ZASKAKUJĄCY
  • 0
    PRZYDATNY
  • 0
    OBOJĘTNY
  • 0
    NIEPRZYDATNY
  • 0
    WKURZAJĄCY
  • 0
    BRAK SŁÓW

0Komentarze

dodaj komentarze

Portal eglos.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wpisu. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe lub naruszające prawo będą usuwane. Zapraszamy zainteresowanych do merytorycznej dyskusji na powyższy temat.

Treść niezgodna z regulaminem została usunięta. System wykrył link w treści i komentarz zostanie dodany po weryfikacji.
Aby dodać komentarz musisz podać wynik
    Nie ma jeszcze komentarzy...
tel. 603 755 223 lub napisz kontakt@glossk.pl

KUP eGŁOS

Artykuł załadowany: 0.2003 sekundy